Monday, October 7, 2019

CHIẾN TRANH VỚI IRAN

CHIẾN TRANH VỚI IRAN  

Phạm Đình Lân

      
    Iran là một quốc gia Hồi Giáo thuộc phái Shiite. Quốc gia nầy rộng lối 1,6 triệu km2, tức 4,8 lần lớn hơn nước Việt Nam. Iran có biên giới chung với Thổ Nhĩ Kỳ, Iraq, Azerbeijan, Turkmenistan, Afghanistan, Pakistan. Xứ nầy có nhiều núi và cao nguyên, một phần biển Caspian, một biển chết phía bắc và Vịnh Ba Tư (Persian Gulf) ở phía tây nam. Iran có nhiều hồ nước mặn và sa mạc. Sa mạc Dash-e-Lut hay sa mạc Lut rộng 52.000 km2.

Iran có nhiều khoáng sản như quặng sắt, đồng, chì, bauxite, uranium, than đá, v.v.. Iran đứng hàng thứ tư về trữ lượng dầu hỏa trên thế giới. Trữ lượng nầy chiếm 10% tổng số trữ lượng dầu hỏa trên thế giới. Dầu hỏa đóng vai trò quan trọng trong kinh tế Iran.

Trước năm 1975 Iran là một quốc gia quân chủ thân Tây Phương. Năm 1979 vua Mohammad Reza Pahlavi bị cách mạng Hồi Giáo lật đổ phải chạy sang Hoa Kỳ. Iran trở thành Cộng Hòa Hồi Giáo thù nghịch với Hoa Kỳ và các nước Tây Phương khác. Iran bắt giữ 53 nhân viên sứ quán Hoa Kỳ ở Tehran. Iran có chế độ chánh trị hao hao giống các chế độ độc tài Cộng Sản trên thế giới. Theo đó người có quyền lực bao la trong nước là Lãnh Tụ Tối Cao như Tổng Bí Thơ đảng Cộng Sản vậy. Vị nầy chỉ huy Hành Pháp, Lập Pháp, Tư Pháp, quân đội, công an, cảnh sát, các cơ quan tình báo, Công Hòa Vệ Binh, v.v…. Tổng thống do dân bầu nhưng đặt dưới sự chỉ đạo của Lãnh Tụ Tối Cao.

Theo con đường lịch sử xưa, Iran muốn bành trướng ảnh hưởng ra bờ Địa Trung Hải, hướng về lục địa Âu Châu. Cộng Hòa Hồi Giáo Iran có ảnh hưởng:

-Ở miền Nam Iraq, nơi có nhiều tín đồ Hồi Giáo Shiite mặc dù người lãnh đạo lúc bấy giờ là Saddam Hussein thuộc phái Sunni và chống đối Iran gay gắt. Trong chiến tranh Iraq-Iran vào thập niên 1980 nhiều nhà lãnh đạo Iraq thuộc phái Shiite chạy sang Iran né tránh sự đàn áp của Saddam Hussein.

-Ở Syria dưới sự lãnh đạo của tướng Hafez al-Assad từ năm 1971 đến 2000. Syria có 75% tín đồ Hồi Giáo Sunni. Tổng thống Hafez al-Assad thuộc một nhánh nhỏ của Hồi Giáo Shiite.

-Ở phía nam Lebanon bằng sự thành lập Hezbollah do Iran tài trợ và giúp đỡ. Hezbollah từng gây nhức đầu cho Hoa Kỳ dưới thời tổng thống Reagan (Cộng Hòa). Hezbollah là nhóm Hồi Giáo Lebanon thuộc phái Shiite quá khích. Nhóm nầy ủng hộ Hamas của Palestine trong dải Gaza. Họ gây khó khăn không ít cho Do Thái ở Trung Đông.
 
-Ở Trung Đông có ba quốc gia Hồi Giáo rộng lớn cạnh tranh ảnh hưởng trong vùng: Thổ Nhĩ Kỳ, Iran và Saudi Arabia. Trước năm 1979 cả ba nước Hồi Giáo nầy đều thân Hoa Kỳ.

-Thổ Nhĩ Kỳ là cựu đế quốc Ottoman. Trong quá khứ các nước ven Đông Nam Âu Châu, Hồi Giáo Trung Đông và Bắc Phi đều nằm trong đế quốc Ottoman. Sau đệ nhị thế chiến Thổ Nhĩ Kỳ rất thân Hoa Kỳ. Thổ Nhĩ Kỳ có truyền thống thù nghịch với Nga trong quá khứ lịch sử. Đó là quốc gia Hồi Giáo Sunni duy nhất không chống Do Thái. Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia Tây Á và Hồi Giáo duy nhất là thành viên của NATO. Trong những năm gần đây, dưới thời tổng thống Erdogan, Thổ Nhĩ Kỳ không còn thân thiện với Hoa Kỳ và Do Thái như trước. Thổ Nhĩ Kỳ là quốc gia thành viên NATO duy nhất mua võ khí của Nga.


-Saudi Arabia là nơi phát tích đạo Hồi. Đây là quốc gia giàu có nhờ có nhiều giếng dầu. Hàng năm các tín đồ Hồi Giáo trên thế giới đều đến Saudi Arabia để hành hương. Saudi Arabia được xem là thủ lãnh của các nước Á Rập Hồi Giáo phái Sunni, trong đó có Ai Cập. Đó là đồng minh thân thương nhất của Hoa Kỳ như Do Thái. Sau cuộc chiến Do Thái-Á Rập năm 1948 khi Do Thái tuyên bố lập quốc, Saudi Arabia không còn chống Do Thái quyết liệt nữa. Trái lại đôi khi nước nầy còn có một số điểm chung với Do Thái về vấn đề Iran.

Cộng Hòa Hồi Giáo Iran có ảnh hưởng lớn ở Iraq sau khi nhà độc tài Saddam Hussein bị Hoa Kỳ lật đổ. Sự rút quân của Hoa Kỳ khỏi Iraq năm 2011 càng giúp cho Iran gia tăng ảnh hưởng ở Iraq, nơi chánh quyền hiện tại do Hoa Kỳ hậu thuẫn thuộc Hồi Giáo Shiite. Iran và Hezbollah cực lực giúp cho tổng thống Bashar al-Assad trong cuộc nội chiến ở Syria. Trong những năm đầu nội chiến người ta thấy số phận của Bashar al-Assad sẽ giống Qaddafi của Libya hay Hosni Mubarak của Ai Cập. Syria trở thành chiến trường giành giựt ảnh hưởng giữa Iran (Shiite) và Saudi Arabia (Sunni). Năm 2015 Nga trực tiếp can thiệp vào nội chiến Syria để cứu nguy cho tổng thống Bashar al-Assad. Cả Nga lẫn Iran đều cùng một mẫu số chánh trị ở Syria.
A Syrian soldier films the damage of the Syrian Scientific Research Center which was attacked by U.S., British and French military strikes to punish President Bashar Assad for suspected chemical attack against civilians, in Barzeh, near Damascus, Syria, Saturday, April 14, 2018. The Pentagon says none of the missiles filed by the U.S. and its allies was deflected by Syrian air defenses, rebutting claims by the Russian and Syrian governments. Lt. Gen. Kenneth McKenzie, the director of the Joint Staff at the Pentagon, also says there also is no indication that Russian air defense systems were employed early Saturday in Syria. (AP Photo/Hassan Ammar)


Đối với Nga, nếu tổng thống Assad sụp đổ thì căn cứ hải quân Nga ở Tartus bị đe dọa.

Đối với Iran, nếu Assad bị lật đổ, người thay thế ông ấy sẽ thuộc phái Sunni thì Iran mất đường ra Địa Trung Hải. Ảnh hường của Saudi Arabia sẽ lớn mạnh ở đó.

Iran trở thành đồng minh chiến lược của Nga và Trung Quốc.


Ở Yemen Phong Trào Houthis (do tên người lãnh đạo Phong Trào bị giết chết năm 2004) do Iran hỗ trợ càng lúc càng mạnh hơn. Năm 2015 thủ đô Sana bị quân nổi dậy Houthis chiếm. Chánh phủ thân Saudi Arabia bị lật đổ. Phong trào được Iran, Bắc Hàn và Hezbollah ủng hộ mạnh mẽ. Ủy Ban Cách Mạng đặt dưới sự lãnh đạo của Mohammad Ali-al-Houthi, một thành viên của gia đình Houthi, tiếp nhận quyền hành từ chánh quyền cũ thân Saudi Arabia. Cuộc chiến tranh Yemen vẫn còn tiếp diễn giữa Houthis và Saudi Arabia. Saudi Arabia, được sự hỗ trợ của Hoa Kỳ, vẫn chưa có dấu hiệu đè bẹp phe Houthis nổi dậy.

Do Thái lo ngại Iran dùng Syria để gây rối cho Do Thái trên đồi Golan mà Do Thái chiếm của Syria năm 1967. Năm 2015 Do Thái và Saudi Arabia đều phản đối thỏa ước nguyên tử do năm cường quốc P5 + 1 tức Hoa Kỳ, Nga, Trung Quốc, Anh, Pháp (P5) + Đức ký. Theo đó Iran giới hạn việc tinh luyện uranium, đóng cửa các nhà máy ly tâm, cho các thanh tra kiểm tra bất cứ nơi nào nghi ngờ có thể sản xuất bom nguyên tử. Iran chịu nhượng bộ để các nước Tây Phương nới lỏng sự trừng phạt kinh tế làm Iran thiệt hại 160 tỷ Mỹ kim từ năm 2012 đến 2016.

Khi ông Donald Trump nhậm chức, ông rút khỏi thoả ước 2015 vào tháng 5 năm 2018. Hoa Kỳ bắt đầu siết chặt sự trừng phạt kinh tế Iran với hy vọng nước nầy không đủ khả năng sản xuất bom nguyên tử. Tổng thống Trump, cố vấn an ninh Bolton, bộ trưởng Ngoại Giao đều tỏ ra diều hâu đối với Iran, thậm chí như muốn có sự thay đổi chế độ ở đó. Hàng không mẫu hạm, oanh tạc cơ, hỏa tiễn Hoa Kỳ được đưa sang Trung Đông như sẵn sàng tấn công Iran khi vài tàu dầu bị nổ trong Vịnh Ba Tư. Vệ Binh Cộng Hòa Iran tỏ ra không nao núng trước sức mạnh quân sự của Hoa Kỳ. Vài tàu dầu bị họ chận bắt khi đi ngang qua eo biển Hormuz trên đường chở dầu từ Iraq, Kuwait, Saudi Arabia ra Biển Á Rập (một phần của Ấn Độ Dương).

Để thách thức Hoa Kỳ, Iran tuyên bố tinh luyện uranium tiến đến việc sản xuất bom nguyên tử, thí nghiệm hỏa tiễn có thể bắn chìm hàng không mẫu hạm của Hoa Kỳ. Một phi cơ không người lái của Hoa Kỳ bị bắn rớt trong vịnh Ba Tư. Iran cho rằng nó xâm phạm không phận của họ. Ngày 14-09-2019 nhà máy lọc dầu của Saudi Arabia bị tấn công bằng hỏa tiễn? hay bằng bom thả từ máy bay không người lái? Hoa Kỳ, Saudi Arabia cho rằng Iran chủ mưu việc tấn công nầy. Anh, Pháp, Đức cũng nghi ngờ tương tự. Cố nhiên Iran chối bỏ. Houthis lại nhận trách nhiệm nhưng Hoa Kỳ và Saudi Arabia không nghĩ rằng Houthis gây ra vụ tấn công khủng khiếp nầy mà là Iran. Bằng bom thả từ máy bay không người lái? Bằng hỏa tiễn bắn từ các căn cứ của Iran ở Nam Iraq?

Iran có vẻ không sợ sự vĩ đại của Hoa Kỳ thời tổng thống Donald Trump. Trong ba năm cầm quyền của tổng thống Donald Trump, Hoa Kỳ có trên 50 viên chức cao cấp từ chức, bị bãi chức hay bị bắt buộc từ chức, hàng chục vụ rối rắm nội bộ với những vụ kiện thưa còn kéo dài lê thê. Tổng thống Hoa Kỳ gây chiến tranh thương mại với Trung Quốc nhưng luôn luôn xem Xi Jinping (Tập Cận Bình) là bạn chí thân, gọi Kim Jong Un là “rocketman” nhưng lại vui mừng khi nhận được những “bức thơ đẹp” của vị lãnh tụ trẻ và “ái quốc” theo từ ngữ mà tổng thống Trump dùng. Bắc Hàn ghét ông Bolton và Pompei thì Bolton mất chức. Ông Pompei còn tại chức vì khéo uyển chuyển theo ý muốn của cấp trên. Đường rút lui của ông là ra tranh ghế nghị sĩ ở một tiểu bang miền trung tây. Tháng 11 năm 2018 một nữ phụ tá của ông Bolton bị mất chức vì đụng chạm với đệ nhất phu nhân khi du hành sang Phi Châu. Trước khi đốn cây người ta thường tỉa nhánh của nó. Không biết Kim Jong Un phi nguyên tử hóa như thế nào, chỉ biết ông vẫn cho thí nghiệm hỏa tiễn đều đều. Ít ra Bắc Hàn cũng đạt chút thắng lợi nho nhỏ khi Hoa Kỳ ngưng tập trận với Nam Hàn. Ở Venezuela chỉ vài chục cố vấn Nga mà Maduro giữ vững chánh quyền. Đó là một quốc gia từng chịu ảnh hưởng sâu đậm của Hoa Kỳ. Xứ đó nằm trên lục địa Mỹ Châu mà từ năm 1823 tổng thống Moroe đã minh định Châu Mỹ của người Mỹ Châu.

Iran là quốc gia lân bang của Afghanistan nên họ đánh hơi được sự uể oải của Hoa Kỳ sau gần 20 năm chiến đấu trên một chiến trường xa xôi, khô khan, nóng bức, nhiều núi non hiểm trở nơi quân sĩ Hoa Kỳ có ít bạn nhiều thù. Kẻ thù là những người bài ngoại và chống những người phi Hồi Giáo bằng tinh thần quyết tử.

Taliban không thể so sánh với Vệ Binh Cộng Hòa của Iran. Taliban nghèo nàn, không được huấn luyện và trang bị võ khí đầy đủ như Vệ Binh Cộng Hòa Iran, lực lượng nòng cốt và thiện chiến của Lãnh Tụ Tối Cao. Taliban không sản xuất võ khí, hỏa tiễn, phi cơ như Iran. Cả Iran và Taliban đều được “võ trang” bằng tinh thần quyết tử Hồi Giáo. Iran bây giờ có Nga và Trung Quốc đứng sau. Họ có ảnh hưởng đối với người Iraq Hồi Giáo Shiite ở phía Nam Iraq, chánh quyền Assad ở Syria, Hezbollah ở Nam Lebanon, Houthis ở Yemen và có thể ở Qatar nữa. Về phương diện địa lý họ kiểm soát phần phía đông Vịnh Ba Tư và eo biển Hormuz, cửa ra vào vịnh Ba Tư. 25% dầu sản xuất trên thế giới được chở bằng tàu phải dùng Vịnh Ba Tư và đi ngang qua eo biển Hormuz.

Nga lúc nào cũng tỏ ra bình tỉnh trước thế sự. Khi Hoa Kỳ điều hàng không mẫu hạm, phi cơ, hỏa tiễn sang Trung Đông như chuẩn bị tấn công Iran thì ngoại trưởng Iran Mohammad Javad Zarif gặp ngoại trưởng Nga Lavrov. Nga cho biết Iran là “đồng minh” của Nga. Tấn công Iran là tấn công Nga. Thế là diều hâu Hoa Kỳ trở thành bồ câu khi một phi cơ không người lái của Hoa Kỳ bị Iran bắn rớt xuống Vịnh Ba Tư. Tổng thống Donald Trump bắt đầu đi tìm giải Nobel Hòa Bình ở nơi nào có sự lên tiếng của Putin.

Về vụ tấn công kho dầu dự trữ của Saudi Arabia, Hoa Kỳ sớm lên tiếng lên án Iran. Putin khuyên không nên vội vã cho rằng Iran là kẻ tấn công. Ông mời Saudi Arabia mua thiết bị phòng không tối tân của Nga để ngăn ngừa một sự tấn công tương tự bằng bom hay hỏa tiễn nhắm vào các kho dầu. Putin bây giờ thường hay phô trương võ khí tối tân của Nga. Putin cũng từng gạ bán võ khí siêu âm thanh cho Hoa Kỳ.

Nhờ sự lên tiếng của Putin mà Iran chưa bị bom đạn từ B-52 thả xuống và hỏa tiễn từ hàng không mẫu hạm ngoài biển bắn vào. Để an ủi đồng minh Saudi Arabia, Hoa Kỳ gởi quân sang phụ nước nầy bảo vệ các kho chứa dầu. Đó là một cố gắng rất lớn của Hoa Kỳ đối với nước đồng minh lâu đời vì một phần ngân sách quốc phòng được chuyển sang việc xây tường biên giới. Nhìn theo hướng đi của tổng thống Donald Trump, ngoại trưởng Pompei tuyên bố 49 % diều hâu + 51% bồ câu. Thế là có Hoà Bình Trên Trái Đất (Pacem in Terris).

***

Vào thập niên 1960 Mao Zedong (Mao Trạch Đông) khích tướng Khrushchev đụng độ với Hoa Kỳ về vấn đề Cuba. Kruschchev không rơi vào lời khích tướng của Mao về “con cọp giấy Hoa Kỳ”. Suốt thời kỳ Chiến Tranh Lạnh (1949 – 1991) Hoa Kỳ và Liên Sô trải qua những giai đoạn lịch sử không muốn nhớ tới:

Hoa Kỳ: sa lầy trong Chiến Tranh Việt Nam II nhưng đã rời Nam Việt Nam trong danh dự bằng hiệp định Paris 1973.

Liên Sô:

a- đại bại trên chiến trường Afghanistan sau 9 năm chiếm đóng (1979 – 1988).
b- sự sụp đổ khối Cộng Sản Đông Âu.
c- sự sụp đổ của Liên Sô. Chiến Tranh Lạnh kết thúc với sự sụp đổ của chế độ Cộng Sản ở Liên Sô (1991).

Trong tình thế hiện nay tức trên 1/4 thế kỷ sau ngày chế độ Cộng Sản ở Liên Sô sụp đổ, Putin nắm vai trò chủ động trên bàn cờ chánh trị quốc tế. Các quốc gia dân chủ hiện nay rất yếu vì thiếu đoàn kết chặt chẻ. Ngôn từ của vài vị lãnh đạo quốc gia rất trực tiếp, bình dân, dễ hiểu và đầy phàm tục tính.

Chưa bao giờ diễn biến chánh trị quốc tế có lợi cho Nga như tình thế hiện nay dưới thời tổng thống Donald Trump. Chưa bao giờ Nga có cơ hội quan sát và đánh giá sự vĩ đại của Hoa Kỳ như dưới thời tổng thống Trump.

Chiến tranh thương mại giữa Hoa Kỳ và Trung Quốc không có hại gì cho Nga nếu không nói là có lợi cho họ. Ai thắng ai thua cũng mặc. Kẻ thắng, người thua đều bị trầy trụa, đau nhức như nhau. Nga hưởng lợi về sự trầy trụa nhức nhối giữa hai đối thủ đấu nhau. Trước kia Mao Zedong muốn Hoa Kỳ và Liên Sô đụng nhau để Trung Quốc hưởng lợi. Chuyện ấy không xảy ra vào thập niên 1960 về vấn đề Cuba. Bây giờ nó xảy ra với Trung Quốc và Hoa Kỳ nên Nga hưởng lợi.

Putin không can dự vào việc Hoa Kỳ tấn công Afghanistan năm 2011 sau vụ 911 (11-09-2001) ở New York và không dùng quyền phủ quyết trong việc Hoa Kỳ và Anh xâm lăng Iraq. Pháp dùng quyền phủ quyết nhưng Hoa Kỳ vẫn dùng võ lực tấn công Iraq (2003). Lúc ấy Putin mới đắc cử tổng thống lần đầu tiên (2000). Hoa Kỳ có chánh nghĩa sáng ngời khi tấn công Taliban dung chứa Osama Bin Laden và cho lập nhiều trại huấn luyện khủng bố trên lãnh thổ Afghanistan. Nhưng họ bị thế giới lên án kịch liệt khi xâm lăng Iraq sau khi khám xét khắp nơi, kể cả dinh tổng thống Saddam Hussein, và không tìm thấy võ khí hóa học giết người hàng loạt. Putin có vẻ hối hận vì không can dự vào Libya để cứu vãn nhà độc tài Qaddafi (2011). Ông ấy chỉ can dự vào chuyện Syria nhằm ngăn chận sự tấn công của Hoa Kỳ sau khi Syria sử dụng võ khí hóa học giết hại trên 400 trẻ em. Putin hứa buộc Syria phá hủy võ khí hóa học. Bù lại tổng thống Obama từ bỏ việc tấn công Syria (2013).

Năm 2014 vị tổng thống Ukraine thân Nga là Viktor Yanukovych bị lật đổ. Putin cho quân xâm chiếm và sát nhập bán đảo Crimea vào Liên Bang Nga đồng thời yểm trợ cho người Ukraine gốc Nga nổi dậy ở Đông Bộ Ukraine. Hiện cuộc nội chiến vẫn còn tiếp diễn. Hoa Kỳ và Liên Âu trừng phạt kinh tế Nga và loại Nga ra khỏi G8. Putin cảm thấy bị cô lập trong hội nghị G20 ở Úc (2015). Vào năm nay Putin can thiệp quân sự vào Syria nhằm cứu vãn chế độ độc tài do Bashar al-Assad đại diện. Nga là nơi dung chứa Snowden, một nhân viên Cơ Quan Tình Báo Hoa Kỳ, trốn sang Hồng Kông rồi Nga với nhiều tin tức tối mật của Cơ Quan An Ninh Quốc Gia (NSA – National Security Agency). Dư luận Hoa Kỳ tin rằng Nga có nhúng tay trong cuộc bầu cử tổng thống Hoa Kỳ năm 2016 có lợi cho ứng cử viên Cộng Hòa Donald Trump. Sự thật như thế nào chưa rõ. Chỉ biết rằng ứng cử viên Donald Trump có kêu gọi Nga phục hồi các e-mail của bà Hillary Clinton. Con và rễ của ứng cử viên Donald Trump có tiếp một nữ luật sư Nga ở New York. Tổng thống đắc cử Trump không tiếc lời ca ngợi ông Putin và cách chức giám đốc FBI James Comey một ngày trước khi ông tiếp ngoại trưởng Nga và đại sứ Nga ở Hoa Kỳ (10-05-2017).

Thanh thế của Putin càng lúc càng lên cao. Tình hình chánh trị thế giới xoay chiều thuận lợi cho ông.

Xi Jinping (Tập Cận Bình) cần ông.
Iran, Bắc Hàn cần ông làm hậu thuẫn.
Thổ Nhĩ Kỳ muốn kết thân với ông.
Saudi Arabia muốn kết thân với Nga bằng cách ngỏ ý muốn mua một số võ khí.
Putin rất vui khi thấy:

Anh tách ra khỏi Liên Âu.
Hoa Kỳ không mặn nồng với NATO, không thân thiện với các cựu đồng minh Anh, Đức, Pháp, Nhật như các tổng thống trước.
Sự xào xáo trong nội bộ Hoa Kỳ.
Tổng thống Donald Trump tự ý vận động để đưa Nga vào G8 như trước.
 
Sự vĩ đại của Hoa Kỳ rơi vào một tình huống kỳ lạ trong vấn đề Bắc Hàn, Iran và Afghanistan. Chủ chiến hay chủ hòa đều không có lợi về phía Hoa Kỳ.

Chủ chiến thì sa lầy. Bỏ Afghanistan để chuyển sang Iran? So với Iran thì Afghanistan nhỏ hơn và lạc hậu hơn. Nếu ở Afghanistan chưa đạt được thành quả vẻ vang thì liệu sẽ gặt được gì nếu gây chiến tranh ở Iran? Ông Bolton, người có lập trường diều hâu cực đoan, đã nghỉ việc. Phe chủ chiến chỉ còn tổng thống Donald Trump và ngoại trưởng Pompei. Cả hai đều là diều hâu uyển chuyển, linh động. Tổng thống Trump nhìn Putin để khẳng định lập trường chủ chiến hay chủ hòa của mình đối với Iran. Ngoại trưởng Pompei nhìn tổng thống Trump để có lập trường thích nghi. Đó là điều ông Trump gặp khi đương đầu với những cuộc thí nghiệm hỏa tiễn và bom nguyên tử của Bắc Hàn và tình hình Venezuela dưới sự lãnh đạo của Maduro.

Hoa Kỳ chủ hòa hay chủ chiến đều có lợi cho Nga. Chủ chiến thì có chiến thắng quân sự ở những phút đầu nhưng không có tương lai tươi sáng nếu phe đối nghịch kéo dài cuộc chiến. Càng kéo dài chiến tranh càng tốn kém nhân lực, tài lực và vật lực, nhất là sự suy sụp tinh thần của binh sĩ tham chiến.

Chủ hòa thì không che giấu được sự yếu kém và lo âu của cường quốc vĩ đại đối với các quốc gia đàn em.

Trong hai thế chiến Hoa Kỳ giúp cho các nước đồng minh thắng lợi nhờ sự hợp tác của các nước đồng minh và nhờ có chánh nghĩa được dư luận trong và ngoài nước tán đồng.

Trong chiến tranh Triều Tiên năm 1950, chiến tranh Vùng Vịnh năm 1991, Hoa Kỳ có sự hợp tác của nhiều quốc gia đồng minh. Trong chiến tranh Vùng Vịnh nhằm đánh đuổi Iraq ra khỏi Kuwait năm 1991 có nhiều quốc gia Hồi Giáo tham dự kể cả Syria.

Trong chiến tranh Việt Nam vừa qua Hoa Kỳ có vẻ đơn độc (1965 – 1973). Anh và Pháp vắng mặt.

Trong chiến tranh Iraq năm 2003 chỉ có Anh hợp tác với Hoa Kỳ.

Giả sử lần nầy Hoa Kỳ gây chiến tranh với Iran thì Hoa Kỳ sẽ nêu cao chánh nghĩa gì? Giúp Saudi Arabia? Giúp Do Thái?

Họ sẽ gặp khó khăn gì? – Sự lãnh đạm của các nước bạn từng thuyết phục Hoa Kỳ đừng rút khỏi thỏa ước 2015 và sự hiện diện của Nga và Trung Quốc sau lưng Iran.

Có nhiều triển vọng không có cuộc chiến như thế xảy ra.

 
PHẠM ĐÌNH LÂN, F.A.B.I.

Friday, September 14, 2018

“MẮC” QUÁ!

“MẮC” QUÁ!



Trong lúc dạo phố một buổi chiều và nhìn thấy một phụ nữ Arập có bộ ngực tuyệt mỹ, lão Do Thái nói:
– Này cô, cô có thể cho tui cắn cặp zú của cô với giá 100 đô được không?   
Cô nàng trả lời “Bộ mày khùng hả?”, rồi bỏ đi.
Lão Do Thái chạy ngược chiều để đón cô nàng ở góc đường, rồi đề nghị:
– Liệu tui có thể cắn cặp zú của cô cho 1,000 đô được không?
Cô nàng nghiêm mặt nói:
– Này anh bạn, tui hổng phải là hạng liền bà đó, hiểu chưa?
Lão Do Thái tiếp tục chạy ngược chiều để chặn cô nàng ở góc đường lần nữa rồi đề nghị:
– Tui chỉ cắn 1 cái với 10.000 đô, được không?
Suy nghĩ một lát, cô nàng nói:
– Uh...10 ngàn đô, OK, cắn một cái thôi nhé, nhưng không phải ở đây; chúng ta hãy lại hẽm tối ở đằng kia.
Đến nơi, cô nàng cổi áo để lộ ra một cặp nhũ hoa đẹp nhất trần đời.
Sau khi nhìn thấy, lão Do Thái mơn trớn, bóp nhè nhẹ, hôn, liếm cặp zú của cô nàng, rồi úp mặt vào đó, nhưng không hề cắn.
Cảm thấy khó chịu, cô gái hỏi:
– Này anh bạn, có chịu cắn hay không, thì bảo?
Lão Do Thái cười đểu:
– Không, 10 ngàn đô thì mắc quá!


TOO EXPENSIVE
An Old Jewish man is walking down the street one afternoon when he sees an Arab with perfect breasts.                              
He says to her, "Hey miss, would  you let me BITE your breasts for $100?"
"Are you nuts?!" she replies, and keeps walking away.   
He  turns around, runs around the block and gets to the corner before she does.
"Would  you let me bite your breasts for $1,000?" he asks  again.
"Listen, man; I'm not that kind of woman! Got it?"   
So  the little old Jewish man runs around the next block and faces her again.
"Would  you let me bite your breasts –   just once – for $10,000?!"
She  thinks about it for a while and says, "Hmm, $10,000... OK, just once, but not here. Let's go to that dark alley over there."   
So  they go into the alley, where she takes off her blouse to reveal the most perfect breasts in the world. As soon as he sees them, he grabs them and starts caressing them, fondling them slowly, kissing them, licking them, burying his face in them –  but not biting them.
The woman finally gets annoyed and asks:
–  Well? Are  you gonna bite them or not?
– Nah,  says the little old Jewish man…, it costs too much!

Friday, April 20, 2018

THÓI XẤU CỦA NGƯỜI VIỆT


Tôi là một cô gái đến từ nước Úc. Vì yêu chồng là người Việt Nam nên tôi theo anh về đây “làm dâu”, mọi người gọi tôi là “dâu tây”.

“Dâu tây” rất hay bị để ý nhưng không thường xuyên bị ne nét, góp ý như “dâu ta”.
Có lẽ vì thế tôi cũng có thời gian quan sát lại những người thân của chồng, những con người nơi quê hương chồng và thấy rằng, ngày Tết, người Việt bộc lộ thật nhiều thói xấu.

Thói xấu thứ nhất là họ đòi hỏi phụ nữ trong nhà phục vụ nhiều điều quá. Mấy chị em dâu bên chồng tôi thức từ 3 giờ sáng để làm cơm, làm cỗ tiếp đãi họ hàng ngày Tết với mẹ chồng.
Tôi không thể dậy từ giờ đó nên cứ mặc họ xủng xoảng xoong nồi bát đĩa dưới bếp, ôm chồng ngủ tiếp đến sáng sớm hôm sau. Đó cũng là một trong những nguyên do họ gọi tôi là “dâu tây”.

Không biết những gia đình khác thế nào, bên nhà chồng tôi dâu tây cũng dễ được bỏ qua, nhưng nếu là một chị em dâu khác giờ đó chưa dậy sẽ bị bóng gió là “lười chảy thây”, có khi sáng mùng 1 đã bị mẹ chồng mặt nặng mày nhẹ.

Nhiều nàng dâu vì không muốn gặp cái sự mặt nặng mày nhẹ này nên cố dậy từ sớm cho xong, chứ họ cũng chẳng thích gì công việc này.

Tôi thì không cố được, tôi có niềm tin riêng của tôi, tôi tin rằng việc đày đọa bản thân như vậy chỉ để chứng minh mình đảm đang tháo vát hay để người khác hài lòng là điều không cần thiết.
Suốt cả những ngày Tết, phụ nữ trong nhà sẽ bận tối mắt lên xuống với làm cơm nấu cỗ, dọn cỗ, phục vụ khách khứa đến nhà dùng cơm.

Trong khi tới lúc ngồi vào ăn họ lại phải ngồi “mâm dưới”, với toàn đám trẻ con hoặc đàn bà với nhau, nhấp nha nhấp nhổm vừa ăn vừa chạy đi phục vụ cho đám đàn ông đang khề khà uống rượu nói chuyện mồm mép chứ tuyệt nhiên không thấy giúp đỡ gì cho người phụ nữ của họ.

Đi lấy thêm đồ ăn – phụ nữ lấy. Đi lấy thêm bát nước mắm – phụ nữ lấy. Đồ ăn trên bàn nguội lạnh cần đem đi hâm nóng – cũng là phụ nữ làm.
Như vậy thật xấu xí.
Bàn tiệc kia nên có sự điểm xuyết, đàn ông phụ nữ ngồi bên nhau, và phụ nữ được nhận lời cảm ơn, sự trân trọng về bữa cơm rất công phu họ đã nấu, được người đàn ông của họ phục vụ, chăm chút lại, thế mới đúng là ngày đoàn viên, vui vẻ đầm ấm cho tất cả mọi người.

Những bữa cơm là nỗi kinh hoàng của tôi khi mẹ chồng chưa xong bữa này đã lên kế hoạch cho bữa sau và tất cả các nàng dâu bắt đầu quay trở lại bếp từ 2 giờ chiều để chuẩn bị cho bữa ăn buổi tối.
Cho nên quanh quanh quẩn quẩn, ngày Tết là ngày phụ nữ cắm mặt vào bếp.
Một thói quen xấu xí nữa của người Việt là “nhậu”.
Đàn ông Việt xấu kinh khủng khiếp trên bàn nhậu.
Mặt mũi nham nhở, đỏ tưng bừng, họ nói chuyện vô nghĩa vì rượu nói chứ họ không nói, họ chuốc nhau và uống để nâng cao sĩ diện chứ không thực sự dùng rượu như ý nghĩa thanh lịch vốn có của loại đồ uống này..
Trên bàn tiệc, đàn ông ép nhau bằng những lời khích tướng hoa mỹ, họ hả hê khi ép được nhau uống, người lịch sự từ chối bị cho là không “hết mình”, không nể mặt người mời rượu.
Chỉ trong vài ngày Tết, số đàn ông Việt nhập viện cấp cứu vì bia rượu lên đến hàng nghìn, những người phải nhập viện vì đánh nhau (cũng do không làm chủ được bản thân do rượu) cũng là hàng nghìn.
Thật xấu xí!
Ngày Tết là dịp gia đình quây quần, gặp gỡ họ hàng hàn huyên, thật ra cũng là dịp để họ tụ tập nói xấu nhau.
Nhà người này người kia năm qua có chuyện gì, kiếm được bao nhiêu, thua lỗ thế nào cũng được mang ra thì thào bình phẩm hết.
Như vậy thật tọc mạch.
Tôi tin tài chính, những chuyện xảy ra trong nội bộ gia đình là những chuyện riêng tư, không phải đề tài để ai đó khác mang ra “làm mồi nhậu”, đặc biệt khi họ chẳng giúp được gì.
Khi mới sang đây tôi rất thích văn hóa lì xì của quê hương chồng trong ngày Tết.
Một chút tiền trong chiếc phong bao nho nhỏ màu đó mang ý nghĩa mang tới may mắn cho người được lì xì.

Nhưng sự thích thú nhanh chóng biến thành mất hứng khi tôi chứng kiến có những bà mẹ già tranh thủ gặp con này nói xấu con kia, trách móc nó không mừng tuổi mình hoặc mừng tuổi không nhiều, hoặc mang ra so sánh người này mừng nhiều người kia mừng ít.
Tôi nói với chồng tôi, đất nước của anh rất xinh xắn, tươi đẹp, con người thân thiện, hiếu khách, nhưng hóa ra cũng còn thật nhiều điểm xấu, hơi… kém văn minh.

Anh lại cười gọi tôi là “dâu tây” – như cách rất nhiều người Việt đã ứng xử lại với tôi mỗi khi tôi cư xử khác họ.
Tôi không thỏa mãn với câu trả lời này, bởi xét cho cùng, dâu “loại” nào đi chăng nữa, thì cũng là vợ, là mẹ, họ lấy chồng và mong muốn một cuộc hôn nhân mang lại cho mình hạnh phúc, bình đẳng – chẳng phải vậy sao?






NỢ CỨT (Phạm Thế Việt)

Không có văn bản thay thế tự động nào.

Ngày đó hợp tác xã ra một chiến dịch thu gom phân bắc (cứt người), mỗi gia đình một tháng phải đóng đủ mười cân, nếu không đóng đủ thì bị cắt gạo. Thật là một chiến dịch có một không hai trong xã hội loài người. Vậy nên, khi chiến dịch ra đời, cái cầu tiêu trở nên vô cùng quan trọng và cấp thiết. Người người, nhà nhà mua xi măng mua gạch về xây cầu tiêu. Cầu tiêu phải làm bằng xi măng thì cứt mới không bị phân huỷ, chứ ỉa xuống đất vài ngày là bọ hung ăn hết, lấy gì mà đóng cho nhà nước. Vậy nên, cái cầu tiêu quan trọng hơn cái nhà. Chuyện ỉa đái lúc này cũng cực kỳ quan trọng, dù ai đó có bị tào tháo rượt ở đâu thì cũng phải nhanh nhanh ba chân bốn cẳng chạy thẳng về cầu tiêu nhà mình mà giải quyết chứ để mất đi một cục là mất đi lon gạo chứ chẳng chơi. Nhiều người đi làm ngoài đồng, ngày trước, khi mắc ỉa thì chạy vô bờ, vô bụi làm đại cho xong, nhưng bây giờ, làm như vậy có mà đói chết. Vậy nên, phải tìm cách, có người làm đại vào bao ni lông, có người cuộn trong lá chuối, có người cẩn thận hơn đi vào trong cái càmèn đựng cơm để mang về cho an toàn mà đổ xuống cầu. Có nhiều chuyện dở khóc dở cười trong chiến dịch này lắm, ai sống thời đó chắc biết. Khi chiến dịch ra đời thì cũng là lúc không biết bao nhiêu con chó phải chết. Chó chết vì đói, cơm khoai đã không có ăn, đến cục cứt cũng bị nhà nước dành mất thì lấy gì mà sống. Nhà tôi có bốn người, một người lớn và ba đứa con nít, cố gắng lắm không để thất thoát cục nào, vậy mà đến tháng vẫn không đủ cân nộp, má tôi sai anh em chúng tôi đi tìm đá sỏi bỏ vào cho đủ. Khi mang lên cân người ta kiểm tra và phát hiện nhà tôi gian lận nên lập biên bản và làm kiểm điểm. Họ còn ghi rõ ràng trong biên bản gian lận như thế nào, có bao nhiêu cục cứt và bao nhiêu cục đá sỏi. Quả đúng không sai, cái đời người nông dân u tối làm sao mà lừa được mấy ông nhà nước, mấy ông tinh vi vô cùng. Kết quả là nhà tôi bị cấm không cho nhận gạo một tháng. Trong một buổi họp người ta đưa tên má tôi ra kiểm điểm trước dân về việc gian lận lấy đá sỏi trộn với cứt để nộp cho nhà nước. Họ không cho má tôi phân bua gì hết. Nhưng không đành lòng nhìn cảnh con đói, bà đứng dậy thẳng thừng, dứt khoát. Bà nói: Việc tôi làm gian lận tôi chịu trách nhiệm trước toàn thể mọi người, nhưng các người nhìn đi thì cũng phải nhìn lại, nhìn ngược thì cũng phải nhìn xuôi, các người có nhìn vào nhà tôi không, nhà tôi có bốn người, một người lớn và ba đứa con nít, tôi thì suốt ngày đi làm ngoài hợp tác xã, có cục nào tôi đã ỉa ngoài hợp tác xã hết rồi, còn con tôi ở nhà, nó là con nít nó ăn bao nhiêu, ỉa bao nhiêu, nó ỉa ra cục nào chó lủm cục đó thì lấy đâu đủ cứt để mà nộp cho mấy ông. Vậy mà bây giờ mấy ông kiểm điểm tôi, cắt gạo thì lấy gì tôi nuôi con, lấy gì ăn để mà ỉa mà đem cứt nộp cho mấy ông. Nói gì thì nói, la gì thì la, nhà tôi vẫn bị cắt gạo tháng đó. Không còn gì khốn nạn hơn thế. Nói thiệt, đến bây giờ trong hồ sơ giấy tờ ở kho lưu trữ quốc gia thì nhà tôi vẫn còn một món nợ lớn với nhà nước mà không thể nào trả nổi, đó là nợ cứt.
( Phạm Thế Việt )

Wednesday, March 28, 2018

CẮT CỎ

Giáp sang Mỹ được hai năm.

Giáp đi một mình vì vợ bỏ sau lần thăm nuôi đầu tiên. Giáp nghĩ thật chính xác, nếu muốn có chút đỉnh tiền dưỡng già cuộc đời ở Việt Nam, không gì bằng cố đi làm và tiết kiệm.

Giáp thuê phòng ở chung với gia đình người bạn. Chiếc xe truck có mui với ổ khóa chắc chắn, chứa một máy cắt cỏ, một máy tỉa cành cây và một máy thổi hơi cầm tay. Giá tất cả ba cái máy khoảng một trăm Mỹ kim, sau mấy lần chọn lựa ở chợ trời. Hôm ra nghề, Giáp đến gõ cửa nhiều nhà có sân cỏ trên con đường kéo dài chừng hai miles. Kết quả thật không ngờ, ba nhà Mỹ trắng, một nhà thờ Tin Lành, hai nhà người Ý và một của bà Việt Nam.
Hợp đồng hai tuần cắt cỏ một lần, Giáp sắp xếp lịch trình xen kẽ nên tuần nào cũng có việc làm, thay vì tập thể dục như những người bản xứ dắt chó, hoặc mang mắt kiếng chạy bộ bên lề đường, mồ hôi nhễ nhại.

Muốn giữ chữ tín để làm ăn lâu dài, Giáp điều chỉnh độ cao, đẩy xe với tốc độ vừa phải, cắt tỉa và hốt sạch cỏ chung quanh, nên chủ nhà nào cũng hài lòng với sân trước vườn sau thoáng đẹp.

Trung bình mỗi tháng Giáp kiếm được ba trăm đồng về công việc cắt cỏ, đủ trả tiền phòng và thực phẩm. Riêng tiền lương làm hãng thì để dành.

Lần đầu tiên đến cắt cỏ nhà người đàn bà Việt Nam, Giáp được biết sơ qua lý lịch: Võ Thúy Phượng, khoảng 40 tuổi, sống với người con trai đang học Dược.   Khi người chồng ở California bảo lãnh 2 mẹ con bà sang Mỹ thì ổng liền đề nghị chia tay ngay tại sân bay Los Angeles, vì ổng lỡ có 2 đứa con khác với bà vợ kế.   Bà đồng ý chia tay, và từ chối nhận số tiền “bán chồng”.

Bà Phượng sang tiểu bang này, theo lời hướng dẫn của một người thân. Bà làm việc tất bật, xong việc hãng, bà chui vào nhà hàng rửa chén, cố làm ra tiền để nuôi thằng con trai ăn học...

Hôm đầu tiên đến cắt cỏ, nhìn thấy Phượng có nhan sắc, rực rỡ lúc “hoàng hôn”, Giáp lại xúc động, tình nguyện làm giúp Phượng những việc như cắt tỉa sửa lại vài nhánh cây, chậu bông, hàng rào. Giáp cũng được bù đắp những thức ăn tuyệt vời, nào chả giò, phở, nào bún bò Huế do chính tay Phượng nấu. Phượng và Tuấn, con trai của Phượng, dành cho Giáp những tình cảm đặc biệt .

Thế rồi, một chuyện xảy đến ngoài sự mơ ước của Giáp, sau khi cùng Phượng lái xe đưa Tuấn ra sân bay về thăm ông bà ngoại ở Việt Nam nhân lúc nghỉ hè, Phượng kề tai nói nhỏ với Giáp:
“Anh đưa XE anh vào GARAGE của em đi!”

Những cơn mưa đổ xuống hai vùng đất hạn hán từ lâu, những điếu thơm lừng của người cai thuốc hút trở lại, trời đất bị bỏ bơ vơ. Đêm ấy, Giáp đánh thức Phượng nhiều lần, mà lần nào cũng hấp tấp vụng về, như lúc đưa xe TRUCK vào GARAGE tương đối nhỏ hẹp nhà Phượng.

Giáp siêng năng kỳ lạ, không như hợp đồng lúc ban đầu là hai tuần cắt cỏ một lần, Giáp lại cắt hàng tuần, có khi mỗi tuần cắt hai ba bận.

Thế rồi, tuần trước, Giáp nhận được thư của Phượng để trên bàn trước khi đi làm:

Kansas City, ngày...
Anh Giáp quý mến!
Phượng suy nghĩ nhiều lần mới viết thư này. Anh và Phượng đều xấp xỉ ngũ tuần rồi. Vả lại, anh thấy đó, em làm hai job... chúng ta nên giữ hợp đồng hai tuần “cắt cỏ” một lần, khỏe thì thỉnh thoảng một tuần một lần thôi. Tuần rồi anh “tỉa” tới ba lần, cỏ nào mọc cho kịp để anh cắt? Phượng mong anh coi lại cái máy cắt cỏ, nó quá cũ vì mua ở chợ trời.  Em nói ít, mong anh hiểu nhiều, anh nhé!
Phượng.

Giáp bật lửa châm thuốc, nhả những vòng khói tròn lung linh đuổi nhau bay lên trần. Người bạn chủ nhà bước ra nhìn thấy Giáp, ngạc nhiên hỏi:
- Ủa, tối nay cuối tuần không cắt cỏ cho bà Phượng sao?
Giáp hớp một ngụm cà phê rồi đáp:
- Bả nói cỏ mọc không kịp cho tao cắt.
Nghe trả lời vậy, người bạn đưa hai tay lên trời:
- Thầy chạy ông rồi!
(Của thiên “hạ”, không phải của thiên “lôi”)

Tuesday, March 27, 2018

BÀI THƠ CHO NƯỚC (Trương Chi)

Image may contain: 1 person, smiling, standing, tree, outdoor and nature
1. Tôi sinh ra giữa lòng Cộng Sản
Và lớn lên dưới ảnh Bác Hồ
Bao nhiêu năm viết “Độc lập - Tự do...
và Hạnh phúc” nhưng chưa từng thấy thế.    
.
2. Đất nước tôi có bao người tuổi trẻ
Đều lầm tin vào lịch sử Đảng truyền
Họ nói rằng: Bác là thánh, là tiên
Người đưa Nước thoát khỏi vòng nô lệ.          
.
3. Nhưng trong tôi thắp muôn vàn lý lẽ
Cuộc chiến nào mà Đảng thắng - Nước thua?
Dân làm giặc mà Đảng lại làm vua
Trên danh nghĩa “kẻ tôi đòi trung hiếu”        
.
4. Đất nước tôi tất thảy do Đảng liệu
Đảng phân công, quản lý hết cuộc đời
Từ cây kim, sợi chỉ đến chén cơm, manh áo dù rách nát, nhỏ nhoi
Thì tất cả đều nhờ ơn của Đảng            
.
5. “Yêu Tổ quốc” có nghĩa là “yêu Đảng”
“Chống chính quyền” là “phản bội quê hương”
Bao người vì non sông với niềm tin vào ngày mai nước Việt hùng cường
Đều lần lượt chịu tù đày, khổ ải          
.
6. Đất nước tôi có gì không độc hại
Từ thức ăn, nước uống đến không khí ô nhiễm tràn lan
Từ nhu yếu phẩm của đứa trẻ sơ sinh đến cụ già sắp lìa khỏi trần gian
Đều tẩm độc vào xác - hồn nước Việt            
.
7. Có nơi đâu mà người dân thua thiệt
Bằng thiên đường Xã Hội Chủ Nghĩa thế này không?
Máu dân oan đã nhuộm đỏ sông Hồng
Loài hung bạo chiếm hết trời - đất - biển…          
.
8. Đất nước tôi với mọi điều trái ngược
Ngược văn minh, ngược tiến hóa loài người
Những phát ngôn của quan chức nực cười
Ngược đời thế, nhưng “tài tình lãnh đạo”       
.
9. Ươn hèn nhất, bọn bút nô - Tuyên giáo!
Với hàng trăm tờ báo, đài vô tuyến - truyền hình
Ngoài mị dân, ru ngủ, chỉ những tin “cướp - giết - hiếp” hay bản nhạc “đúng quy trình”
Còn nhục nước họa dân thì muôn đời nín lặng            
.
10. Đất nước tôi với sưu cao thuế nặng
Còn hơn thời phong kiến, thực dân
Những trạm BOT mọc lên khắp tỉnh thành
Cùng hàng vạn “áo vàng” chực rình thu mãi lộ.          
.
11. Ôi chân lý mà bao người “giác ngộ”
Làm suy đồi đạo đức mấy ngàn năm
Đưa quốc dân vào chia rẽ - thù hằn
Và kiềm tỏa đường tương lai dân tộc            
.
12. Đất nước tôi mất dần vào Trung Quốc
Mất Hoàng Sa, rồi mất đến Trường Sa
Mất Biển Đông, Bản Giốc, rồi những nơi trọng yếu của nước nhà
Đảng biết rõ, nhưng làm ngơ tất cả.              
.
13. Từ có Đảng, biết bao điều tai họa
Như mệnh trời muốn thử thách người Nam
Mà Đảng vẫn huênh hoang nào “thắng lợi vẻ vang”
Nào “thời đại Hồ Chí Minh”, nào “dân giàu nước mạnh”     
.
14. Đảng hào nhoáng với ngai vàng lấp lánh
Còn dân đen thì đói khổ, nghèo nàn
Những ủy ban, hội đồng… đều mang mác “nhân dân”
Chỉ kho bạc là của riêng “nhà nước”          
.
15. “Đổi mới” rồi “kiến tạo” với bao đời Thủ tướng
Bao đời Tổng Bí thư từ Chinh, Duẩn, Linh, Mười…
Bao sai lầm mà Đảng chẳng nên người
Sợi kinh nghiệm rút kiếp nào cho hết          
.
16. Đảng cứ sống và dân thì cứ chết
Cứ chết dần trong mơ ước tàn phai
Trong căn bệnh ung thư hay tai nạn giao thông… rồi sẽ đến một mai
“Chết từ từ” để giết nòi giống Việt.            
.
17. Tôi xấu hổ khi nói cùng thứ tiếng
Và viết chung ngôn ngữ với một đảng đê hèn
Hít thở bầu khí quyển màu đen
Bóp nghẹt Tự Do ở dưới triều Cộng Sản          
.
18. Tôi sinh ra giữa lòng Cộng Sản
Nhưng tôi là một người Việt Tự Do
Trong tim tôi là lý tưởng Quốc Gia
Và chính nghĩa là chủ trương dân tộc          
.
19. Xin cảm ơn những tấm gương bất phục
Và những người yêu Nước của hôm nay
Đã dấn thân vào những chốn đọa đày
Vẫn khí khái cất cao lời tranh đấu.            
.
20.. “Ghét Cộng Sản” chẳng bao giờ là xấu
“Yêu đồng bào” từ giòng máu Việt Nam
Chúng ta là con cháu xứ Văn Lang
Và thề quyết làm sáng danh Hồng - Lạc        
.
21. Hỡi những người trai, cô gái Việt
Hãy đứng lên vì non nước lầm than
Diệt bá quyền, lật đổ lũ tham tàn
Cho không thẹn với hồn thiêng sông núi        
.
22. Hãy bước đi theo tiếng đời thúc gọi
Triệu tấm lòng vì đất nước - quê hương
Sẽ noi gương anh dũng của Trưng Vương
Mang ý chí Diên Hồng xây đắp nền Cộng Hòa tự chủ.      
(Cho quê hương Việt Nam, mùa Xuân 2018)
Trương Chi

GỎI XOÀI CÁ SẶC

Tản mạn (L ỜI TỎ TÌNH CUỐI NĂM) Hà Bá thân yêu, Đêm qua, về đến thiên đình, vừa nhớ em, vừa đói bụng, anh liền hí hửng mang hộp “gỏi xoài cá...